- 卷一 本纪一
- 卷二 本纪二
- 卷三 本纪三
- 卷四 本纪四
- 卷五 本纪五
- 卷六 本纪六
- 卷七 本纪七
- 卷八 本纪八
- 卷九 本纪九
- 卷十 本纪十
- 卷十一 本纪十一
- 卷十二 本纪十二
- 卷十三 本纪十三
- 卷十四 本纪十四
- 卷十五 本纪十五
- 卷十六 本纪十六
- 卷十七 本纪十七
- 卷十八 本纪十八
- 卷十九 本纪十九
- 卷二十 本纪二十
- 卷二十一 本纪二十一
- 卷二十二 本纪二十二
- 卷二十三 本纪二十三
- 卷二十四 本纪二十四
- 卷二十五 本纪二十五
- 卷二十六 志一
- 卷二十七 志二
- 卷二十八 志三
- 卷二十九 志四
- 卷三十 志五
- 卷三十一 志六
- 卷三十二 志七
- 卷三十三 志八
- 卷三十四 志九
- 卷三十五 志十
- 卷三十六 志十一
- 卷三十七 志十二
- 卷三十八 志十三
- 卷三十九 志十四
- 卷四十 志十五
- 卷四十一 志十六
- 卷四十二 志十七
- 卷四十三 志十八
- 卷四十四 志十九
- 卷四十五 志二十
- 卷四十六 志二十一
- 卷四十七 志二十二
- 卷四十八 志二十三
- 卷四十九 志二十四
- 卷五十 志二十五
- 卷五十一 志二十六
- 卷五十二 志二十七
- 卷五十三 志二十八
- 卷五十四 志二十九
- 卷五十五 志三十
- 卷五十六 志三十一
- 卷五十七 志三十二
- 卷五十八 志三十三
- 卷五十九 志三十四
- 卷六十 志三十五
- 卷六十一 志三十六
- 卷六十二 志三十七
- 卷六十三 志三十八
- 卷六十四 志三十九
- 卷六十五 志四十
- 卷六十六 志四十一
- 卷六十七 志四十二
- 卷六十八 志四十三
- 卷六十九 志四十四
- 卷七十 志四十五
- 卷七十一 志四十六
- 卷七十二 志四十七
- 卷七十三 志四十八
- 卷七十四 志四十九
- 卷七十五 志五十
- 卷七十六 志五十一
- 卷七十七 志五十二
- 卷七十八 志五十三
- 卷七十九 志五十四
- 卷八十 志五十五
- 卷八十一 志五十六
- 卷八十二 志五十七
- 卷八十三 志五十八
- 卷八十四 志五十九
- 卷八十五 志六十
- 卷八十六 志六十一
- 卷八十七 志六十二
- 卷八十八 志六十三
- 卷八十九 志六十四
- 卷九十 志六十五
- 卷九十一 志六十六
- 卷九十二 志六十七
- 卷九十三 志六十八
- 卷九十四 志六十九
- 卷九十五 志七十
- 卷九十六 志七十一
- 卷九十七 志七十二
- 卷九十八 志七十三
- 卷九十九 志七十四
- 卷一百 志七十五
- 卷一百一 志七十六
- 卷一百二 志七十七
- 卷一百三 志七十八
- 卷一百四 志七十九
- 卷一百五 志八十
- 卷一百六 志八十一
- 卷一百七 志八十二
- 卷一百八 志八十三
- 卷一百九 志八十四
- 卷一百十 志八十五
- 卷一百十一 志八十六
- 卷一百十二 志八十七
- 卷一百十三 志八十八
- 卷一百十四 志八十九
- 卷一百十五 志九十
- 卷一百十六 志九十一
- 卷一百十七 志九十二
- 卷一百十八 志九十三
- 卷一百十九 志九十四
- 卷一百二十 志九十五
- 卷一百二十一 志九十六
- 卷一百二十二 志九十七
- 卷一百二十三 志九十八
- 卷一百二十四 志九十九
- 卷一百二十五 志一百
- 卷一百二十六 志一百一
- 卷一百二十七 志一百二
- 卷一百二十八 志一百三
- 卷一百二十九 志一百四
- 卷一百三十 志一百五
- 卷一百三十一 志一百六
- 卷一百三十二 志一百七
- 卷一百三十三 志一百八
- 卷一百三十四 志一百九
- 卷一百三十五 志一百十
- 卷一百三十六 志一百十一
- 卷一百三十七 志一百十二
- 卷一百三十八 志一百十三
- 卷一百三十九 志一百十四
- 卷一百四十 志一百十五
- 卷一百四十一 志一百十六
- 卷一百四十二 志一百十七
- 卷一百四十三 志一百十八
- 卷一百四十四 志一百十九
- 卷一百四十五 志一百二十
- 卷一百四十六 志一百二十一
- 卷一百四十七 志一百二十二
- 卷一百四十八 志一百二十三
- 卷一百四十九 志一百二十四
- 卷一百五十 志一百二十五
- 卷一百五十一 志一百二十六
- 卷一百五十二 志一百二十七
- 卷一百五十三 志一百二十八
- 卷一百五十四 志一百二十九
- 卷一百五十五 志一百三十
- 卷一百五十六 志一百三十一
- 卷一百五十七 志一百三十二
- 卷一百五十八 志一百三十三
- 卷一百五十九 志一百三十四
- 卷一百六十 志一百三十五
- 卷一百六十一 表一
- 卷一百六十二 表二
- 卷一百六十三 表三
- 卷一百六十四 表四
- 卷一百六十五 表五
- 卷一百六十六 表六
- 卷一百六十七 表七
- 卷一百六十八 表八
- 卷一百六十九 表九
- 卷一百七十 表十
- 卷一百七十一 表十一
- 卷一百七十二 表十二
- 卷一百七十三 表十三
- 卷一百七十四 表十四
- 卷一百七十五 表十五
- 卷一百七十六 表十六
- 卷一百七十七 表十七
- 卷一百七十八 表十八
- 卷一百七十九 表十九
- 卷一百八十 表二十
- 卷一百八十一 表二十一
- 卷一百八十二 表二十二
- 卷一百八十三 表二十三
- 卷一百八十四 表二十四
- 卷一百八十五 表二十五
- 卷一百八十六 表二十六
- 卷一百八十七 表二十七
- 卷一百八十八 表二十八
- 卷一百八十九 表二十九
- 卷一百九十 表三十
- 卷一百九十一 表三十一
- 卷一百九十二 表三十二
- 卷一百九十三 表三十三
- 卷一百九十四 表三十四
- 卷一百九十五 表三十五
- 卷一百九十六 表三十六
- 卷一百九十七 表三十七
- 卷一百九十八 表三十八
- 卷一百九十九 表三十九
- 卷二百 表四十
- 卷二百一 表四十一
- 卷二百二 表四十二
- 卷二百三 表四十三
- 卷二百四 表四十四
- 卷二百五 表四十五
- 卷二百六 表四十六
- 卷二百七 表四十七
- 卷二百八 表四十八
- 卷二百九 表四十九
- 卷二百一十 表五十
- 卷二百十一 表五十一
- 卷二百十二 表五十二
- 卷二百十三 表五十三
- 卷二百十四 列传一
- 卷二百十五 列传二
- 卷二百十六 列传三
- 卷二百十七 列传四
- 卷二百十八 列传五
- 卷二百十九 列传六
- 卷二百二十 列传七
- 卷二百二十一 列传八
- 卷二百二十二 列传九
- 卷二百二十三 列传十
- 卷二百二十四 列传十一
- 卷二百二十五 列传十二
- 卷二百二十六 列传十三
- 卷二百二十七 列传十四
- 卷二百二十八 列传十五
- 卷二百二十九 列传十六
- 卷二百三十 列传十七
- 卷二百三十一 列传十八
- 卷二百三十二 列传十九
- 卷二百三十三 列传二十
- 卷二百三十四 列传二十一
- 卷二百三十五 列传二十二
- 卷二百三十六 列传二十三
- 卷二百三十七 列传二十四
- 卷二百三十八 列传二十五
- 卷二百三十九 列传二十六
- 卷二百四十 列传二十七
- 卷二百四十一 列传二十八
- 卷二百四十二 列传二十九
- 卷二百四十三 列传三十
- 卷二百四十四 列传三十一
- 卷二百四十五 列传三十二
- 卷二百四十六 列传三十三
- 卷二百四十七 列传三十四
- 卷二百四十八 列传三十五
- 卷二百四十九 列传三十六
- 卷二百五十 列传三十七
- 卷二百五十一 列传三十八
- 卷二百五十二 列传三十九
- 卷二百五十三 列传四十
- 卷二百五十四 列传四十一
- 卷二百五十五 列传四十二
- 卷二百五十六 列传四十三
- 卷二百五十七 列传四十四
- 卷二百五十八 列传四十五
- 卷二百五十九 列传四十六
- 卷二百六十 列传四十七
- 卷二百六十一 列传四十八
- 卷二百六十二 列传四十九
- 卷二百六十三 列传五十
- 卷二百六十四 列传五十一
- 卷二百六十五 列传五十二
- 卷二百六十六 列传五十三
- 卷二百六十七 列传五十四
- 卷二百六十八 列传五十五
- 卷二百六十九 列传五十六
- 卷二百七十 列传五十七
- 卷二百七十一 列传五十八
- 卷二百七十二 列传五十九
- 卷二百七十三 列传六十
- 卷二百七十四 列传六十一
- 卷二百七十五 列传六十二
- 卷二百七十六 列传六十三
- 卷二百七十七 列传六十四
- 卷二百七十八 列传六十五
- 卷二百七十九 列传六十六
- 卷二百八十 列传六十七
- 卷二百八十一 列传六十八
- 卷二百八十二 列传六十九
- 卷二百八十三 列传七十
- 卷二百八十四 列传七十一
- 卷二百八十五 列传七十二
- 卷二百八十六 列传七十三
- 卷二百八十七 列传七十四
- 卷二百八十八 列传七十五
- 卷二百八十九 列传七十六
- 卷二百九十 列传七十七
- 卷二百九十一 列传七十八
- 卷二百九十二 列传七十九
- 卷二百九十三 列传八十
- 卷二百九十四 列传八十一
- 卷二百九十五 列传八十二
- 卷二百九十六 列传八十三
- 卷二百九十七 列传八十四
- 卷二百九十八 列传八十五
- 卷二百九十九 列传八十六
- 卷三百 列传八十七
- 卷三百一 列传八十八
- 卷三百二 列传八十九
- 卷三百三 列传九十
- 卷三百四 列传九十一
- 卷三百五 列传九十二
- 卷三百六 列传九十三
- 卷三百七 列传九十四
- 卷三百八 列传九十五
- 卷三百九 列传九十六
- 卷三百十 列传九十七
- 卷三百十一 列传九十八
- 卷三百十二 列传九十九
- 卷三百十三 列传一百
- 卷三百十四 列传一百一
- 卷三百十五 列传一百二
- 卷三百十六 列传一百三
- 卷三百十七 列传一百四
- 卷三百十八 列传一百五
- 卷三百十九 列传一百六
- 卷三百二十 列传一百七
- 卷三百二十一 列传一百八
- 卷三百二十二 列传一百九
- 卷三百二十三 列传一百十
- 卷三百二十四 列传一百十一
- 卷三百二十五 列传一百十二
- 卷三百二十六 列传一百十三
- 卷三百二十七 列传一百十四
- 卷三百二十八 列传一百十五
- 卷三百二十九 列传一百十六
- 卷三百三十 列传一百十七
- 卷三百三十一 列传一百十八
- 卷三百三十二 列传一百十九
- 卷三百三十三 列传一百二十
- 卷三百三十四 列传一百二十一
- 卷三百三十五 列传一百二十二
- 卷三百三十六 列传一百二十三
- 卷三百三十七 列传一百二十四
- 卷三百三十八 列传一百二十五
- 卷三百三十九 列传一百二十六
- 卷三百四十 列传一百二十七
- 卷三百四十一 列传一百二十八
- 卷三百四十二 列传一百二十九
- 卷三百四十三 列传一百三十
- 卷三百四十四 列传一百三十一
- 卷三百四十五 列传一百三十二
- 卷三百四十六 列传一百三十三
- 卷三百四十七 列传一百三十四
- 卷三百四十八 列传一百三十五
- 卷三百四十九 列传一百三十六
- 卷三百五十 列传一百三十七
- 卷三百五十一 列传一百三十八
- 卷三百五十二 列传一百三十九
- 卷三百五十三 列传一百四十
- 卷三百五十四 列传一百四十一
- 卷三百五十五 列传一百四十二
- 卷三百五十六 列传一百四十三
- 卷三百五十七 列传一百四十四
- 卷三百五十八 列传一百四十五
- 卷三百五十九 列传一百四十六
- 卷三百六十 列传一百四十七
- 卷三百六十一 列传一百四十八
- 卷三百六十二 列传一百四十九
- 卷三百六十三 列传一百五十
- 卷三百六十四 列传一百五十一
- 卷三百六十五 列传一百五十二
- 卷三百六十六 列传一百五十三
- 卷三百六十七 列传一百五十四
- 卷三百六十八 列传一百五十五
- 卷三百六十九 列传一百五十六
- 卷三百七十 列传一百五十七
- 卷三百七十一 列传一百五十八
- 卷三百七十二 列传一百五十九
- 卷三百七十三 列传一百六十
- 卷三百七十四 列传一百六十一
- 卷三百七十五 列传一百六十二
- 卷三百七十六 列传一百六十三
- 卷三百七十七 列传一百六十四
- 卷三百七十八 列传一百六十五
- 卷三百七十九 列传一百六十六
- 卷三百八十 列传一百六十七
- 卷三百八十一 列传一百六十八
- 卷三百八十二 列传一百六十九
- 卷三百八十三 列传一百七十
- 卷三百八十四 列传一百七十一
- 卷三百八十五 列传一百七十二
- 卷三百八十六 列传一百七十三
- 卷三百八十七 列传一百七十四
- 卷三百八十八 列传一百七十五
- 卷三百八十九 列传一百七十六
- 卷三百九十 列传一百七十七
- 卷三百九十一 列传一百七十八
- 卷三百九十二 列传一百七十九
- 卷三百九十三 列传一百八十
- 卷三百九十四 列传一百八十一
- 卷三百九十五 列传一百八十二
- 卷三百九十六 列传一百八十三
- 卷三百九十七 列传一百八十四
- 卷三百九十八 列传一百八十五
- 卷三百九十九 列传一百八十六
- 卷四百 列传一百八十七
- 卷四百一 列传一百八十八
- 卷四百二 列传一百八十九
- 卷四百三 列传一百九十
- 卷四百四 列传一百九十一
- 卷四百五 列传一百九十二
- 卷四百六 列传一百九十三
- 卷四百七 列传一百九十四
- 卷四百八 列传一百九十五
- 卷四百九 列传一百九十六
- 卷四百十 列传一百九十七
- 卷四百十一 列传一百九十八
- 卷四百十二 列传一百九十九
- 卷四百十三 列传二百
- 卷四百十四 列传二百一
- 卷四百十五 列传二百二
- 卷四百十六 列传二百三
- 卷四百十七 列传二百四
- 卷四百十八 列传二百五
- 卷四百十九 列传二百六
- 卷四百二十 列传二百七
- 卷四百二十一 列传二百八
- 卷四百二十二 列传二百九
- 卷四百二十三 列传二百十
- 卷四百二十四 列传二百十一
- 卷四百二十五 列传二百十二
- 卷四百二十六 列传二百十三
- 卷四百二十七 列传二百十四
- 卷四百二十八 列传二百十五
- 卷四百二十九 列传二百十六
- 卷四百三十 列传二百十七
- 卷四百三十一 列传二百十八
- 卷四百三十二 列传二百十九
- 卷四百三十三 列传二百二十
- 卷四百三十四 列传二百二十一
- 卷四百三十五 列传二百二十二
- 卷四百三十六 列传二百二十三
- 卷四百三十七 列传二百二十四
- 卷四百三十八 列传二百二十五
- 卷四百三十九 列传二百二十六
- 卷四百四十 列传二百二十七
- 卷四百四十一 列传二百二十八
- 卷四百四十二 列传二百二十九
- 卷四百四十三 列传二百三十
- 卷四百四十四 列传二百三十一
- 卷四百四十五 列传二百三十二
- 卷四百四十六 列传二百三十三
- 卷四百四十七 列传二百三十四
- 卷四百四十八 列传二百三十五
- 卷四百四十九 列传二百三十六
- 卷四百五十 列传二百三十七
- 卷四百五十一 列传二百三十八
- 卷四百五十二 列传二百三十九
- 卷四百五十三 列传二百四十
- 卷四百五十四 列传二百四十一
- 卷四百五十五 列传二百四十二
- 卷四百五十六 列传二百四十三
- 卷四百五十七 列传二百四十四
- 卷四百五十八 列传二百四十五
- 卷四百五十九 列传二百四十六
- 卷四百六十 列传二百四十七
- 卷四百六十一 列传二百四十八
- 卷四百六十二 列传二百四十九
- 卷四百六十三 列传二百五十
- 卷四百六十四 列传二百五十一
- 卷四百六十五 列传二百五十二
- 卷四百六十六 列传二百五十三
- 卷四百六十七 列传二百五十四
- 卷四百六十八 列传二百五十五
- 卷四百六十九 列传二百五十六
- 卷四百七十 列传二百五十七
- 卷四百七十一 列传二百五十八
- 卷四百七十二 列传二百五十九
- 卷四百七十三 列传二百六十
- 卷四百七十四 列传二百六十一
- 卷四百七十五 列传二百六十二
- 卷四百七十六 列传二百六十三
- 卷四百七十七 列传二百六十四
- 卷四百七十八 列传二百六十五
- 卷四百七十九 列传二百六十六
- 卷四百八十 列传二百六十七
- 卷四百八十一 列传二百六十八
- 卷四百八十二 列传二百六十九
- 卷四百八十三 列传二百七十
- 卷四百八十四 列传二百七十一
- 卷四百八十五 列传二百七十二
- 卷四百八十六 列传二百七十三
- 卷四百八十七 列传二百七十四
- 卷四百八十八 列传二百七十五
- 卷四百八十九 列传二百七十六
- 卷四百九十 列传二百七十七
- 卷四百九十一 列传二百七十八
- 卷四百九十二 列传二百七十九
- 卷四百九十三 列传二百八十
- 卷四百九十四 列传二百八十一
- 卷四百九十五 列传二百八十二
- 卷四百九十六 列传二百八十三
- 卷四百九十七 列传二百八十四
- 卷四百九十八 列传二百八十五
- 卷四百九十九 列传二百八十六
- 卷五百 列传二百八十七
- 卷五百一 列传二百八十八
- 卷五百二 列传二百八十九
- 卷五百三 列传二百九十
- 卷五百四 列传二百九十一
- 卷五百五 列传二百九十二
- 卷五百六 列传二百九十三
- 卷五百七 列传二百九十四
- 卷五百八 列传二百九十五
- 卷五百九 列传二百九十六
- 卷五百十 列传二百九十七
- 卷五百十一 列传二百九十八
- 卷五百十二 列传二百九十九
- 卷五百十三 列传三百
- 卷五百十四 列传三百一
- 卷五百十五 列传三百二
- 卷五百十六 列传三百三
- 卷五百十七 列传三百四
- 卷五百十八 列传三百五
- 卷五百十九 列传三百六
- 卷五百二十 列传三百七
- 卷五百二十一 列传三百八
- 卷五百二十二 列传三百九
- 卷五百二十三 列传三百十
- 卷五百二十四 列传三百十一
- 卷五百二十五 列传三百十二
- 卷五百二十六 列传三百十三
- 卷百二十七 列传三百十四
- 卷五百二十八 列传三百十五
- 卷五百二十九 列传三百十六
- 《清史稿》发刊缀言
《清史稿》·卷四百五十九 列传二百四十六
冯子材王孝祺 陈嘉 蒋宗汉 苏元春马盛治 王德榜张春发萧得龙 马维骐覃修纲 吴永安 孙开华朱焕明 苏得胜 章高元欧阳利见
冯子材,字翠亭,广东钦州人。初从向荣讨粤寇,补千总。平博白,赐号色尔固楞巴图鲁。改隶张国樑麾下,从克镇江、丹阳,尝一日夷寇垒七十馀。国樑拊其背曰:“子勇,余愧弗如!”积勋至副将。国樑殁,代领其众。取溧水,擢总兵。
同治初,将三千人守镇江。时江北诸将多自置卡榷釐税,子材曰:“此何与武人事?”请曾国藩遣官司之。所部可二万,饷恒诎,无怨言。莅镇六载,待士有纪纲,士亦乐为所用。寇攻百馀次,卒坚不可拔。事宁,擢广西提督,赏黄马褂,予世职。赴粤平罗肃,移师讨黔苗,克全茗、感墟。九年,出镇南关,攻克安边、河阳,凯旋,再予世职。光绪改元,赴贵州提督任。七年,还广西。明年,称疾归。
越二年,法越事作,张树声蕲其治团练,遣使往趣驾。比至,子材方短衣赤足、携童叱犊归,启来意,卻之。已,闻树声贤,诣广州。適张之洞至,礼事之,请总前敌师干卫粤、桂。逾岁,朝命佐广西边外军事。其时苏元春为督办,子材以其新进出己右,恒悒悒。闻谅山警,亟赴镇南关,而法军已焚关退。龙州危棘,子材以关前隘跨东西两岭,备险奥,乃令筑长墙,萃所部扼守,遣王孝祺勤军军其后为犄角。敌声某日攻关,子材逆料其先期至,乃决先发制敌。潘鼎新止之,群议亦不欲战。子材力争,亲率勤军袭文渊,於是三至关外矣。宵薄敌垒,斩虏多。
法悉众分三路入,子材语将士曰:“法军再入关,何颜见粤民?必死拒之!”士气皆奋。法军攻长墙亟,次黑兵,次教匪,炮声震山谷,枪弹积阵前厚寸许。与诸军痛击,敌稍卻。越日复涌至,子材居中,元春为承,孝祺将右,陈嘉、蒋宗汉将左。子材指麾诸将使屹立,遇退后者刃之。自开壁持矛大呼,率二子相荣、相华跃出搏战。诸军以子材年七十,奋身陷阵,皆感奋,殊死斗。关外游勇客民亦助战,斩法将数十人,追至关外二十里而还。越二日,克文渊,被赏赉。连复谅城、长庆,擒斩三画、五画兵总各一,乘胜规拉木,悉返侵地。
越民苦法虐久,闻冯军至,皆来迎,争相犒问,子材招慰安集之,定剿荡北圻策。越人争立团,树冯军帜,愿供粮运作乡导。北宁、河内、海阳、太原竞响,子材亦毅然自任。於是率全军攻郎甲,分兵袭北宁,而罢战诏下,子材愤,请战,不报,乃挈军还。去之日,越人啼泣遮道,子材亦挥涕不能